Analiza parametrów jednostek ruchowych - fragment artykułu Rafała Rola z I Kliniki Neurologicznej
Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, opublikowanego w Neurologia po Dyplomie
2012; 7 (5): 7-16:
"W trakcie wykonywania minimalnego dowolnego skurczu mięśnia poprzecznie prążkowanego zbierane są potencjały jednostek ruchowych (PJR). Zaleca się analizę co najmniej 20 PJR-ów. Potencjały należy zbierać z różnych części mięśnia z co najmniej kilku wkłuć. Ma to niezwykle istotne znaczenie w przypadku np. miopatii zapalnych, w których mięśnie mogą być zajęte w sposób niehomogenny i pewne części mięśnia mogą wykazywać cechy uszkodzenia miogennego, a niektóre nie. Analizowane są następujące parametry jednostki ruchowej: amplituda, czas trwania, pole powierzchni, liczba faz i liczba zwrotów. Każdy z mięśni ma nieco odmienną charakterystykę typów włókien mięśniowych i jednostek ruchowych. Dlatego każdy mięsień ma własne normy parametrów jednostek ruchowych, do których należy odnosić uzyskane w trakcie badania EMG wyniki.
"Badanie EMG pozwala różnicować między uszkodzeniem pierwotnie mięśniowym (np. w przebiegu dystrofii mięśniowych, miopatii wrodzonych, metabolicznych, zapalnych) a uszkodzeniem neurogennym (polineuropatie, mononeuropatie). Niektóre cechy badania EMG mogą wskazywać na uszkodzenie na poziomie rogów przednich rdzenia (fascykulacje, potencjały olbrzymie PJR).Zapis miogenny w badaniu EMG związany jest z ubytkiem
i (lu
atrofią czynnych włókien mięśniowych. W zapisie spoczynkowym z reguły nie ma spontanicznej czynności mięśni, niekiedy mogą występować pojedyncze fibrylacje (charakterystyczne dla zapalenia wielomięśniowego i skórno-mięśniowego) oraz ciągi miotoniczne (np. miopatie metaboliczne).
W zapisie wysiłkowym charakterystyczne są zaburzenia gradacji z wystąpieniem od początku dużej częstotliwości wyładowań PJR przy ich niskiej amplitudzie. Potencjały jednostek ruchowych w uszkodzeniu pierwotnie miogennym charakteryzuje: skrócenie czasu trwania PJR, zmniejszenie jego amplitudy, zmniejszenia pola powierzchni PJR, zwiększenie odsetka potencjałów wielofazowych.Uszkodzenie neurogenne ma nieco inny obraz w zależności od czasu trwania uszkodzenia. W pierwszym stadium do 2-3 tygodni nie stwierdza się objawów aktywnego odnerwieni mięśnia. Fibrylacje, a następnie dodatnie fale ostre pojawiają się po około 2 tygodniach. Stadium wczesne uszkodzenia neurogennego niekiedy bywa nazywane pseudomiopatycznym. Występują wówczas objawy aktywnego odnerwienia w zapisie spoczynkowym (liczne fibrylacje
i dodatnie fale ostre), zapis wysiłkowy jest nieprawidłowy, a parametry jednostek ruchowych są prawidłowe lub nawet mogą przypominać uszkodzenie miogenne (stadium miopatyczne). W miarę zdrowienia pojawiają się zapisy neuropatyczne późne, które z kolei dzielimy na okres z dokonującą się reinerwacją (objawom aktywnego odnerwienia towa-
rzyszą cechy reinerwacji) oraz okres dokonanej reinerwacji (brak objawów aktywnego odnerwienia, obecne cechy dokonanej reinerwacji). Cechy elektrofizjologiczne reinerwacji mięśnia to następujące zmiany potencjałów jednostek ruchowych: wzrost amplitudy, czasu trwania i pola powierzchni PJR, zwiększenie liczby potencjałów wielofazowych oraz obecność potencjałów sprzężonych i satelitarnych. Zmiany neurogenne związane są z reinerwacją puli odnerwionych włókien mięśniowych przez zachowane jednostki ruchowe. W interpretacji badania elektromiograficznego czas wystąpienia potencjalnego uszkodzenia nerwu lub nerwów jest niezwykle istotny i wpływa na wyciągane wnioski. Badanie EMG pozwala więc ocenić nie tylko rozległość uszkodzenia neurogennego, ale również ocenić dynamikę zmian
odnerwiennych i procesu reinerwacji. Badanie EMG jest badaniem inwazyjnym i bolesnym,
dlatego powinno być odpowiednio zaplanowane i przeprowadzone. Wybór mięśni do badania EMG powinien odpowiadać klinicznemu problemowi, z jakim zwraca się do elektrofizjologa lekarz prowadzący. Inaczej planowane jest badanie pod kątem potencjalnej miopatii (wówczas wybierane są raczej mięśnie proksymalne do badania), inaczej pod kątem polineuropatii i jeszcze inaczej w przypadku podejrzenia uszkodzenia neuronów rogów przednich rdzenia (zwykle konieczne jest rozszerzenie badania i ocena kilku segmentów rdzenia)"
Podsumowujac materiały znalezione w roznych publikacjach:
Zanik neurogenny:
-wydłużenie czasu trwania PCJR
-zwiększenie obszaru JR
-zwiększenie amplitudy
-zubożenie zapisu wysiłkowego
-zmniejszenie stosunku liczby zwrotów do średniej amplitudy między zwrotami (w trakcie czynności 30 % MCV)
Zanik Miogenny:
-skrócenie czasu trwania PCJR
-zmniejszenie amplitudy
-zmniejszenie obszaru JR
-zwiększona interferencja rejestracji wysiłkowych
mięśnia znikłego
-zwiększenie liczby zwrotów
-zwiększenie stosunku liczby zwrotów do średniej
amplitudy między zwrotami (w trakcie czynności 30 %
MCV)
Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, opublikowanego w Neurologia po Dyplomie
2012; 7 (5): 7-16:
"W trakcie wykonywania minimalnego dowolnego skurczu mięśnia poprzecznie prążkowanego zbierane są potencjały jednostek ruchowych (PJR). Zaleca się analizę co najmniej 20 PJR-ów. Potencjały należy zbierać z różnych części mięśnia z co najmniej kilku wkłuć. Ma to niezwykle istotne znaczenie w przypadku np. miopatii zapalnych, w których mięśnie mogą być zajęte w sposób niehomogenny i pewne części mięśnia mogą wykazywać cechy uszkodzenia miogennego, a niektóre nie. Analizowane są następujące parametry jednostki ruchowej: amplituda, czas trwania, pole powierzchni, liczba faz i liczba zwrotów. Każdy z mięśni ma nieco odmienną charakterystykę typów włókien mięśniowych i jednostek ruchowych. Dlatego każdy mięsień ma własne normy parametrów jednostek ruchowych, do których należy odnosić uzyskane w trakcie badania EMG wyniki.
"Badanie EMG pozwala różnicować między uszkodzeniem pierwotnie mięśniowym (np. w przebiegu dystrofii mięśniowych, miopatii wrodzonych, metabolicznych, zapalnych) a uszkodzeniem neurogennym (polineuropatie, mononeuropatie). Niektóre cechy badania EMG mogą wskazywać na uszkodzenie na poziomie rogów przednich rdzenia (fascykulacje, potencjały olbrzymie PJR).Zapis miogenny w badaniu EMG związany jest z ubytkiem
i (lu
atrofią czynnych włókien mięśniowych. W zapisie spoczynkowym z reguły nie ma spontanicznej czynności mięśni, niekiedy mogą występować pojedyncze fibrylacje (charakterystyczne dla zapalenia wielomięśniowego i skórno-mięśniowego) oraz ciągi miotoniczne (np. miopatie metaboliczne). W zapisie wysiłkowym charakterystyczne są zaburzenia gradacji z wystąpieniem od początku dużej częstotliwości wyładowań PJR przy ich niskiej amplitudzie. Potencjały jednostek ruchowych w uszkodzeniu pierwotnie miogennym charakteryzuje: skrócenie czasu trwania PJR, zmniejszenie jego amplitudy, zmniejszenia pola powierzchni PJR, zwiększenie odsetka potencjałów wielofazowych.Uszkodzenie neurogenne ma nieco inny obraz w zależności od czasu trwania uszkodzenia. W pierwszym stadium do 2-3 tygodni nie stwierdza się objawów aktywnego odnerwieni mięśnia. Fibrylacje, a następnie dodatnie fale ostre pojawiają się po około 2 tygodniach. Stadium wczesne uszkodzenia neurogennego niekiedy bywa nazywane pseudomiopatycznym. Występują wówczas objawy aktywnego odnerwienia w zapisie spoczynkowym (liczne fibrylacje
i dodatnie fale ostre), zapis wysiłkowy jest nieprawidłowy, a parametry jednostek ruchowych są prawidłowe lub nawet mogą przypominać uszkodzenie miogenne (stadium miopatyczne). W miarę zdrowienia pojawiają się zapisy neuropatyczne późne, które z kolei dzielimy na okres z dokonującą się reinerwacją (objawom aktywnego odnerwienia towa-
rzyszą cechy reinerwacji) oraz okres dokonanej reinerwacji (brak objawów aktywnego odnerwienia, obecne cechy dokonanej reinerwacji). Cechy elektrofizjologiczne reinerwacji mięśnia to następujące zmiany potencjałów jednostek ruchowych: wzrost amplitudy, czasu trwania i pola powierzchni PJR, zwiększenie liczby potencjałów wielofazowych oraz obecność potencjałów sprzężonych i satelitarnych. Zmiany neurogenne związane są z reinerwacją puli odnerwionych włókien mięśniowych przez zachowane jednostki ruchowe. W interpretacji badania elektromiograficznego czas wystąpienia potencjalnego uszkodzenia nerwu lub nerwów jest niezwykle istotny i wpływa na wyciągane wnioski. Badanie EMG pozwala więc ocenić nie tylko rozległość uszkodzenia neurogennego, ale również ocenić dynamikę zmian
odnerwiennych i procesu reinerwacji. Badanie EMG jest badaniem inwazyjnym i bolesnym,
dlatego powinno być odpowiednio zaplanowane i przeprowadzone. Wybór mięśni do badania EMG powinien odpowiadać klinicznemu problemowi, z jakim zwraca się do elektrofizjologa lekarz prowadzący. Inaczej planowane jest badanie pod kątem potencjalnej miopatii (wówczas wybierane są raczej mięśnie proksymalne do badania), inaczej pod kątem polineuropatii i jeszcze inaczej w przypadku podejrzenia uszkodzenia neuronów rogów przednich rdzenia (zwykle konieczne jest rozszerzenie badania i ocena kilku segmentów rdzenia)"
Podsumowujac materiały znalezione w roznych publikacjach:
Zanik neurogenny:
-wydłużenie czasu trwania PCJR
-zwiększenie obszaru JR
-zwiększenie amplitudy
-zubożenie zapisu wysiłkowego
-zmniejszenie stosunku liczby zwrotów do średniej amplitudy między zwrotami (w trakcie czynności 30 % MCV)
Zanik Miogenny:
-skrócenie czasu trwania PCJR
-zmniejszenie amplitudy
-zmniejszenie obszaru JR
-zwiększona interferencja rejestracji wysiłkowych
mięśnia znikłego
-zwiększenie liczby zwrotów
-zwiększenie stosunku liczby zwrotów do średniej
amplitudy między zwrotami (w trakcie czynności 30 %
MCV)
